HAFTALIK RADAR: 4

İki rakam haftaya damgasını vurdu: 75 ve 90. İlki, bilgisayarı kendi başına kullanabilen GPT-5.4’ün OSWorld-Verified benchmark’ında elde ettiği yüzde 75’lik skor; ilk kez insanı geçen bir “ekranın arkasındaki el” performansı. İkincisi, Hürmüz Boğazı’ndan geçen tanker trafiğinin birkaç günde yüzde 90’a varan düşüşü; lojistiğin nabzı bir gecede hız kesince fiyat etiketleri tüm dünyada yeniden yazılıyor. Bir yanda ajanlar çalışıyor, diğer yanda ağlar geriliyor, aradaki tüm iş akışları ise hızla otomatikleşiyor.

Bir başka not: Donanım cephesi konsol–PC ayrımını kaldırmaya hazırlanırken, platformlar “kimin içeriği, kimin müşterisi?” sorusunu yeni protokollerle yeniden kuruyor. Ve Türkiye için tek bir etiketin anlamı büyüyor: Made in EU. Bu üç eksen —ajanlar, platformlar, etiketler— önümüzdeki çeyreğin kâr–zarar tablolarını belirleyecek.

🛡️ Savaşın ve Ofisin Yeni Operatörü: Yapay Zekâ

OpenAI–Pentagon hattı, NATO kapısı ve ‘operating AI’ dönemi

Cenevre’de kritik otonom sistemler tartışılırken, cephedeki teknoloji çoktan mesaiye başladı. Orta Doğu’daki son saldırılarda hedef tespitinden görev önceliklendirmeye kadar bir dizi süreçte yapay zekâ destekli sistemlerin kullanıldığı bildirildi; akademik çevreler bu pratiğin hukuk ve etik sınırlarına odaklanmış durumda. Haftanın iyi bir çerçevesini, savaş sahasında karar destekten otonom sistemlere uzanan kullanım alanlarını toplayan Nature’ın savaşta yapay zekâ kullanımına bakışı sundu. LLM, yani "Large Language Model" (Büyük Dil Modeli),) tabanlı sistemler lojistikten görüntü istihbaratına kadar birçok halkaya sızdı; “daha isabetli” argümanı kulağa mantıklı gelse de, sivil kayıplar verisi bu iyimserliği henüz doğrulamıyor. (İnsan–makine işbirliğinin sınırı belirsiz kaldıkça, sorumluluk zinciri de bulanıklaşıyor.)

Aynı haftada OpenAI, Pentagon ile imzaladığı anlaşmayı kamuya doğruladı; şirket, modellerinin istihbarat kurumlarında kullanılmayacağı ve iç gözetim için işletilmeyeceği güvencesini metne eklediklerini belirtiyor. Bu hattın bir uzantısı olarak Reuters, NATO’nun “sınıflandırılmamış” ağları için de bir kurulum olasılığının görüşüldüğünü aktardı: OpenAI’nin NATO ile olası anlaşması. Söz konusu kurulumların, sahadaki insan operatörleri güçlendiren ancak “kırmızı çizgileri” sözleşmede tarif eden bir mimariye oturtulması hedefleniyor. Şirketler arası siyaset kadar “sözleşme dili” de artık bir teknoloji ürünü kadar kritik.

Bu tabloya üretken ajanların masa başındaki hünerleri eklendi. GPT-5.4’ün ekran okuyup fare–klavye kullanabilen yerleşik “Computer Use” yeteneği, ERP üzerinde veri girişi, kalite raporu oluşturma ve çok uygulamalı iş akışlarında gece nöbetini devralmaya talip. Örneklerle görmek isterseniz, OpenAI Developers vitrinindeki GPT-5.4 ile geliştirilen uygulama örnekleri bunu etkileyici biçimde gösteriyor: bir yandan kod, bir yandan dosya, bir yandan tarayıcı — tek model altında toplanıyor. (Hedeflerden biri, “ofis içi robotik süreç otomasyonu”nu kod yazmadan erişilebilir kılmak.)

Bununla bağlantılı olarak, geliştirme ekiplerinin “hep açık” çalışan ajanlara geçtiği bir eşik de belirdi. Cursor’ın duyurduğu Automations ile görevler zamanlanıyor, izleniyor, tetikleniyor; kimin neyi ne zaman yaptığı bir durum panosuna akıyor. Haftanın sahadaki işletim mantığını anlamak için Cursor Automations ile hep açık ajanlar yazısına göz atın; imalat sahasından finans ofisine uzanan ajan senaryoları artık gerçek verilere dayanıyor. İki hattı yan yana koyunca, karşımıza çıkan fotoğraf net: Savaş alanında “hedef önceliklendirme”, ofiste “iş akışı yürütme” — ikisi de aynı türden bir otonom yazılım operatörüne bağlanıyor.

Bir Çinli öğrenci, vibe coding kullanarak Britanya Müzesi’ndeki 99 farklı ülkeden gelen yaklaşık 5.000 eseri görselleştiren ilginç bir uygulama geliştirdi.

Uygulama şunları gösteriyor:

• Bu eserlerin müzeye ne zaman geldiğini
• Hangi ülkelerden geldiklerini
• Ve tüm eserler geldikleri ülkelere geri gönderilse dağılımın nasıl görüneceğini

Kısa not: Toplumsal meşruiyet düzeyi, bu teknolojilerin kaderini belirleyecek. Sözleşme dipnotları, hassas veri sınırları ve “insan denetimi” şartı işin parçası olmaya devam ettikçe, ajanın iş tanımı büyür; aksi durumda, markalar geri teper. Keskin kapanış şurada: Ajanlar çalışıyor; asıl sınav, patronlarının hangi cümleleri kontrata yazdığı.

Bonus: Bilim insanlarının bir petri kabındaki beyin hücrelerine Doom oynatmayı öğrettiği ilginç çalışma burada.

🛒 Sepeti Kimin Ajanı Dolduracak?

Google’ın UCP’si, WhatsApp’ın ücretli planı ve Hepsiburada muhasebesi

Google, arama motoru–mağaza–kasa hattını tek bir akışa indiren Universal Commerce Protocol (UCP) ile e-ticareti platform içine çekiyor. Protokol; ürün veri şemasını, stok–fiyat akışını ve kasayı Gemini/Arama içindeki yapay zekâ deneyimine gömüyor. Ayrıntıları iyi bir pencereden toplayan analize göre, markanın görünürlüğü artık tıklanan sayfa değil, seçilen öneri olmakla ölçülecek: Google’ın Universal Commerce Protocol girişimi. Bu, “site dışı dönüşüm”ü norm haline getirirken veri kalitesini stratejik sermayeye çeviriyor. (Pazarlama ekipleri için yeni KPI: “Ürünüm kaç diyaloğa girdi?”)

Aynı hattın mesajlaşma cephesinde, WhatsApp’ın reklam ve kişiselleştirme seçenekleriyle genişleyecek ücretli bir Plus sürümü üzerinde çalıştığına dair sızıntılar yayıldı. İkon, tema, daha çok sabitlenen sohbet… ama asıl mesele şu: abonelik katmanı içeride mi kalacak, reklam katmanı ne kadar görünür olacak? İlk bakış için buradaki önizleme toparlıyor: WhatsApp Plus ücretli sürüm sızıntıları. Temel sürümün ücretsiz kalacağı söyleniyor; platformun gelir denklemi, işletme mesajlaşması + reklam + premium özellikler üçgeninde yeniden kuruluyor.

Türkiye tarafında ise bilanço buz gibi konuşuyor. Hepsiburada, 2025’i 5,7 milyar TL net zararla kapattı; reklam harcamaları artarken aktif müşteri sayısı düştü. Yüksek faiz ortamında finansman giderleri kabardıkça, büyüme–görünürlük–kârlılık üçlüsünün aynı denklemde çözülemediği bir daha yazıldı: Hepsiburada’nın 2025 zarar tablosu. Bu tablo, “daha fazla kampanya”nın tek başına panzehir olmadığını; veriyle seçilen ürün–pazar uyumunun ve operasyonel kaldıraçların asıl farkı yarattığını hatırlatıyor.

Bu bağlamda içerik sayfalarının rolü de değişiyor. AI arayüzlerinde ürününüz, önce özetlenip sonra karşılaştırılıyor; o zaman özetlenecek olanı siz tanımlayın. Deneyimleri, kanıtları ve itirazları doğru paketleyen bir yaklaşım, dönüşüm hunisinin en tepesini yeniden inşa ediyor; ayrıntılı bir çerçeve için AI özetleriyle açılış sayfası stratejisi yazımıza dönebilirsiniz. (Özet, iddianın kendisi kadar kanıtın sunuluş biçimidir.)

Lojistik tarafı da bu haftanın ruhunu yansıttı: Hürmüz’deki yavaşlama 10–14 güne ve sefer başına ~1 milyon dolarlık ekstra yakıta mal oluyor; savaş riski primleri cabası. Platform içi dönüşüm ve dış tedarik dalgalanması aynı anda yönetilmek zorunda. Kapanışı net kılalım: Kasaya en hızlı giden artık link değil, ajan; ama ajanın sepeti de boğazdaki akıntının hızına bağlı.

🎮 Konsol mu, PC mi? Hepsi Bir Arada

Project Helix, Steam Machine ve 599$ MacBook Neo sahnede

Microsoft, kod adı Project Helix olan yeni nesil Xbox ile “konsol–PC” sınırını fiilen siliyor. Yeni cihazın hem Xbox hem PC oyunlarını yerel olarak çalıştıracağı teyit edildi; şirket, “performans lideri” söylemiyle donanımı hibrite yakın bir kategoriye koyuyor. Ayrıntıları resmi doğrulamalara dayanan haber olarak burada görmek mümkün: Project Helix duyurusu. GDC’deki “Building for the Future with Xbox” oturumu, geliştirici araçlarının bu vizyona nasıl eşlik edeceğini açabilir. (Bir yan not: AMD’nin 2027 takvimine göz kırpması, ekosistem saatlerinin nasıl senkronlandığını da anlatıyor.)

Aynı hafta Valve, Steam Machine/Frame/Controller üçlüsünü 2026 içinde göndereceğini yineledi. Bellek krizinin stokları zorlamasına rağmen, şirket planlarından geri adım atmadığını vurguluyor: Valve’ın 2026’da Steam Machine gönderim planı. Bu, salonda TV altına yerleşen PC deneyimine “resmî dönüş” gibi okunabilir; mağaza–donanım–girdi cihazı üçgenini aynı marka altında kapatmak, oyun ekosisteminde sadakati artıran bir manivela.

Apple ise alt segmente inerek taşları tamamen karıştırdı: 599 dolarlık MacBook Neo, iPhone A18 Pro yongasıyla geliyor ve “giriş seviyesi Mac”i yeni bir fiyat bandına çekiyor: Apple’ın 599 dolarlık (Türkiye başlangıç fiyatı: 37.999 TL)MacBook Neo hamlesi. 13 inçlik gövde, 16 saat pil, 2 USB-C; performans iddiası günlük iş yükleri için gayet yeterli. Bu, öğrenci–KOBİ hattında Windows/Chromebook cazibesini dengeleyecek bir hamle. (Çünkü ekosisteme giriş bileti ucuzladığında, servis–aksesuar geliri takip eder.)

Mobilde de vitrin kalabalıktı: iPhone 17e, 256 GB başlangıç depolama ve A19’la aileye “değer odaklı” bir giriş kapısı açarken; Nothing Phone (4a) Pro 140x dijital yakınlaştırma ve 137 mini LED’li yeni Glyph Matrix ile “gösteri” tarafını büyüttü. HONOR’ın “Robot Phone” konsepti ise donanımın “beden dili”ne oynuyor; 4 eksenli gimbal ve jestlerle tepki veren bir telefon fikri, kameranın hareketli dünyasını doğrudan cebe taşıyor. Üst üste koyunca resim net: Oturma odasında PC, çantada iPhone çipiyle Mac, cebinizde jest yapan telefon — hepsi farklı bir yazılım mağazasına bağlanıyor.

Bir dipnot da Windows 12 söylentilerine: modüler mimari, Copilot’un çekirdeğe yerleşmesi ve olası abonelik katmanları konuşuluyor. Abonelik “işletim sistemi”ne sızarsa, cihaz satın almanın yanına “özellik sepeti” eklenir. Keskin kapanış: Donanım savaşı artık kas gücüyle değil, ekosisteme açılan kapının konforuyla ölçülüyor.

🔒 Evdeki Süpürge, Tarayıcı ve Sepet: Açıklar Peş Peşe

DJI Romo, Firefox’ta 22 açık ve Amazon’un kesinti hikâyesi

Bir kullanıcının ROMO robot süpürge ağındaki güvenlik zaaflarını keşfetmesi, ev tipi robotların ne kadar “ağ cihazı” olduğunu tekrar hatırlattı. DJI, hatayı onardığını ve ilgili araştırmacıya 30 bin dolar ödediğini doğruladı: DJI’nin Romo güvenlik güncellemesi ve ödül ödemesi. Şirket, arka uç doğrulama kusurunu giderdiğini ve PIN gerektirmeyen görüntü akışı gibi ilave açıklar için de sistem yükseltmesi yaptığını belirtiyor. (Sertifikalar kasada güzel duruyor ama müşteri, video akışına başkası girdiğinde tüm tahtalar devriliyor.)

Aynı dönemde, Mozilla ile yürütülen bir çalışmada Claude Opus 4.6, iki haftada Firefox kod tabanında 22 zafiyet tespit etti; 14’ü “yüksek önem” sınıfında. Proof-of-concept tarafında başarı sınırlı kalsa da, güvenlik araştırmasında yapay zekâ destekli tarama araçlarının verimi artık inkâr edilemiyor: Claude’un Firefox’ta 22 açık bulması. Bu hikâyenin alt notu: Açıktan “istismara” giden yol, halen insan eline bakıyor; iyi haber, kod kalite süreçleri yapay zekâyla hızlanıyor.

Ve perakende devlerinde “envanter” sadece depoda değil, prod’da da: Amazon, saatler süren çöküşün bir yazılım dağıtımı kaynaklı olduğunu açıkladı. Alışveriş sepetleri kilitlendi, fiyatlar görünmedi; birkaç saatlik kopukluk, milyonlarca dolarlık satış penceresini buharlaştırabilir: Amazon’un kesinti sonrası teknik açıklaması. Bulut veri merkezlerinin bölgesel şoklardan yara aldığı bir haftada, perakende uygulamasındaki tek bir kötü dağıtım zinciri boyunca hissedildi. (Dağıtım doğrulama listelerinin son maddesi: “Canlıyı, kim izliyor?”)

Gözden kaçmasın: Güvenlik ve süreklilik artık “ürün deneyimi”nin görünmez katmanı değil, bizzat ürünün kendisi. Robot süpürgeden tarayıcıya ve sepet butonuna kadar aynı ders: Açıklar yamalanır, itibar daha yavaş. Keskin kapanış burada: Uptime, yeni Net Promoter Score’dur.

🏭 “Made in EU” Etiketi: Türkiye’nin Oyunu Değişir mi?

AB taslağı, sosyal medya yaş sınırı, kripto vergisi ve raylara inen tren

Brüksel’den yayılan bir taslak, Ankara’daki toplantı odalarının gündemini tek kalemde değiştirdi: Sanayi Hızlandırma Yasası çerçevesinde, Gümrük Birliği kapsamındaki Türk menşeli malların “Made in EU” sayılması yönünde ilkesel yaklaşım metne girdi. Bu, kamu ihalelerinden tedarik zincirlerine uzanan geniş bir alanda, rekabet eşitliğini güçlendirecek bir kapı. Detayları ve stratejik sektör odağını toplayan analiz burada: Made in EU taslağı ve Türkiye’nin kapsamı. Otomotiv–batarya–çelik hattında Türkiye’nin üretim coğrafyası bir anda Avrupa iç pazar mantığına daha sıkı bağlanabilir. (BAE’den Çin’e, yatırımcı radarında “Türkiye” filtresi kalınlaşır.)

Dijital alanda ise çocukları korumaya dönük küresel eğilime Türkiye de katılıyor. Meclise sunulan teklife göre 15 yaş altına sosyal medya erişimi yasaklanacak; platformlara yaş doğrulama ve ebeveyn kontrol araçları şartı geliyor. Uymayanlar, küresel cirodan yüzde 3’e kadar cezayla ve bant daraltmayla yüzleşecek: 15 yaş altına sosyal medya yasağı teklifi. Oyun dağıtıcılarına yaş derecelendirme zorunluluğu da pakette. Kural net: Genç kullanıcıyı koruma, ürün tasarımının ön koşulu olacak.

Finans cephesinde yeni bir sayfa: Kripto varlık işlemlerinden yıllık en az 96 milyon dolar vergi geliri hedefleyen bir çerçeve yolda. Düzenleme, Sermaye Piyasası Kurulu şemsiyesi altında tanım–raporlama–uyum üçlüsünü netleştirirken, işlem bazlı bir yükümlülük modeli tartışılıyor: Türkiye’nin kripto varlık vergisi planı. Bu, FATF gri listeden çıkış hedefiyle de uyumlu; yerel borsalar “vergi tahsildarı” rolüne hazırlanıyor. (Aşırı yük bindirilirse, hacim offshore’a kaçar — ince ayar şart.)

Mobilitede iki zıt haber aynı karede: Milli Elektrikli Hızlı Tren seti ray testlerine hazırlanırken, Togg üst üste ikinci yılı da zarar yazarak kapattı. Bir yandan yerli yüksek hızlı trenin yüzde 75 yerlilikle 225 km/s’ye çıkacak olması hatlarda kapasiteyi büyütecek; diğer yandan otomotivde finansman ve ölçek baskısı, ürün–pazar uyumunun soğukkanlı bir yeniden kurgusunu zorluyor. Uzak köşeden bir sinyal daha: BYD’nin 1.036 km CLTC menzilli Denza Z9 GT’si, pil teknolojisinde çıtayı yukarı iterken; Körfez’de insansız araçların güvenlik nedeniyle durması, coğrafyanın ürün stratejisini nasıl etkilediğini hatırlatıyor.

Bu üçlü —etiket, erişim, vergi— Türkiye’nin önümüzdeki beş yıldaki sanayi–dijital ekonomi oyun planını çerçeveleyecek. Keskin kapanış: Eğer “Made in EU” etiketi kapıyı açarsa, içerdeki tabelada da şu yazmalı: Ölçek var, kalite var, sürdürülebilir kâr var.

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

Buraya kadar okuduysan bu hafta ayrıca Lovable platformu 8 Mart Dünya Kadınlar Günü için sunduğu SheBuilds ile tüm gün ücretsiz kullanabilirsin. Lovable hesabın yoksa buradan kayıt olup ücretsiz hemen dene.

*Haftalık Radar her Pazar cemates.me tarafından yayınlanır.*

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━